تبلیغات
مطالعات ارتباطی - جامعه اطلاعاتی بعنوان جامعه فراصنعتی؟
 
مطالعات ارتباطی

«واژه جامعه اطلاعاتی و مفاهیم شبیه به آن یعنی عصر اطلاعات، جامعه ای را توصیف می کند که برای تولید انواع کالاها و خدمات وابستگی زیادی به کاربرد تکنولوژی اطلاعات وجود دارد. جامعه صنعتی برای افزایش کار بدنی انسانها به نیروی درونی موتورها نیازمند بود، اما جامعه اطلاعاتی برای افزایش کار ذهنی نیازمند تکنولوژی کامپیوتر است» (محسنی، 1380: 17).

توسعه روزافزون تکنولوژیهای کامپیوتری و ارتباطات راه دور و وابستگی بیش از پیش گروههای انسانی بویژه سازمانها به اطلاعات، شکل جدیدی از جامعه را در حوزه کار و مشاغل معرفی کرده؛ که از آن بعنوان جامعه فراصنعتی (Post Industrial Society) نام می برند. یکی از مهمترین اندیشمندان این حوزه دانیل بل است. وی جوامع را از لحاظ شیوه تولید به سه دوره تاریخی تقسیم بندی کرده است:

دوره تاریخی

ماقبل صنعتی

صنعتی

فرا صنعتی

محدوده زمانی

قرن هیجدهم

قرن نوزدهم

اواخر قرن بیستم به بعد

شیوه تولید و کار

کشاورزی واستخراجی

تولید کارخانه ای

فعالیتهای خدماتی

نوع نیروی بکارگرفته شده

نیروی عضلانی به منظورغلبه بر طبیعت

نیروی عقل و قدرت ماشین برای تولید انبوه

نیروی اطلاعات بمنظور رقابت بین افراد

«بل یکنوع نوع شناسی از جوامع گوناگون عرضه می کند که به وضعیت غالب اشتغال در هریک از مراحل وابسته است. از نظر او آن نوع کار که همگانی تر باشد به جنبه معرف آن جامعه خاص تبدیل می شود. در حالیکه در جوامع ماقبل صنعتی نیروی کشاورزی در همه جا به وفور یافت می شد در جوامع صنعتی کار در کارخانجات به هنجار تبدیل شد و در جوامع فراصنعتی این کار خدماتی است که حکمفرما می شود » (وبستر1383: 76). وی همچنین عامل اساسی در تغییر مشاغل از شکلی به شکل دیگر را افزایش بهره وری می داند که همان تولید بیشتر با هزینه کمتر است.

«در دوره ماقبل صنعتی همه مجبور بودند برای امرار معاش برروی زمین کار کنند. اما از آنجا که تغذیه کل جمعیت بدون کار همگانی برروی زمین امکان پذیر شد، این امکان بوجود آمد که بخشی از مردم از کار در مزارع فارغ شده و بتوانند کارهای دیگری انجام دهند، و در عین حال از تولید غذای کافی مطمئن باشند. بنابراین آنها برای تأمین نیروی کار مورد نیاز فزاینده کارخانجات به شهرها و بخشها رانده شدند در حالیکه غذای خود را از افزایش تولید در سراسر کشور تأمین می کردند. با توسعه این فرآیند ما عملاً به عصر صنعتی که کار در کارخانجات جنبه مسلط می یابد وارد می شویم (و) پیشرفتهای جامعه صنعتی نیز از طریق کاربرد بیشتر و بیشتر تکنیکهای مؤثر در کارخانجات به نوبه خود به حفظ افزایش بهره وری می انجامد. نیروی بخار نیاز به نیروی ماهیچه ای را کاهش و همزمان با آن بازدهی را افزایش می دهد. الکتریسیته به خط تولید انبوه اجازه ظهور می دهد. تاریخ صنعتی شدن می تواند از طریق جریان مؤثر مکانیزه شدن و خودکار شدن کار که افزایش چشمگیر بهره وری را تضمین کرد، نوشته شود. منطق شکست ناپذیر این است، بازدهی بیشتر از کارگران کمتر و کمتر. این بهره وری است که مازاد تولید بدست آمده از کارخانجات را افزایش می دهد تا هزینه فراهم شدن چیزهایی که در گذشته تجملاتی تلقی می شدند، تأمین شود، برای مثال: معلمان، بیمارستانها، تفریحات و حتی گذران تعطیلات. این درآمدهای بدست آمده از صنایع به نوبه خود فرصتهای استخدام در امور خدماتی، یعنی مشاغل مربوط به ارضای نیازهای جدید در جامعه را که به لطف وفور جامعه صنعتی سر برآورده و قابل تأمین هستند، بوجود می آورند؛ ثروت بیشتری که صنایع، از عهده ایجاد آن برمی آیند، و نیاز به کارگران کمتر که مدیون نوآوریهای تکنیکی است، خدمات قابل تأمین بیشتر و نیز کارگران افزونتر که از صنایع جدا شدند تا به استخدام امور خدماتی درآیند»(همان: 78-76).

حال فعالیتهای خدماتی چیست و انواع آن کدامند؟

فعالیتهای خدماتی عبارت از هر نوع فعالیت درجهت یاری رساندن و ارائه هرگونه امکانات به دیگران را خدمات می نامند. انواع فعالیتهای خدماتی را می توان به چهار دسته کلی تقسیم کرد که هرکدام دارای زیرمجموعه هایی است: 
« ·        خدمات توزیعی: - حمل و نقل  - ارتباطات  - عمده فروشی  - خرده فروشی
   ·    خدمات تولیدکنندگان: (به خدماتی اشاره می کند که از عوامل عمده در اقتصاد هستند.) - بانکداری  - بیمه  - مستغلات  - مهندسی  - حسابداری  - خدمات حقوق

          ·    خدمات اجتماعی: (در برگیرنده کل قلمرو فعالیتهای دولتی و همچنین مشاغلی است که به مصرف جمعی مربوط می شود.)

      - خدمات پزشکی و بهداشتی  - بیمارستان  - آموزش و پرورش  - خدمات رفاهی و مذهبی  - سازمانهای غیرانتفاعی  - خدمات پست

    ·    خدمات فردی:(خدماتی که به مصارف فردی ارتباط دارند.) - خدمات خانگی  - هتلها  - محلهای فروش اغذیه و نوشیدنی  - خدمات تعمیرات  - رختشوی خانه - آرایشگاهها و سالنهای زیبائی - تفریحات»(کاستلز،1380: 334). 

همانطور که پیش از این توضیح آن رفت، آنچه شرایط تغییر از یک مرحله به مرحله دیگر را فراهم کرد بهره وری بود، اما چه چیزی موتور محرکه این بهره وری است؛ بل این موضوع را تحت تأثیر "دانش نظری" می داند.

«در گذشته نوآوریها بوسیله آماتورهای با استعداد بوجود می آمد که در مقابله با یک مشکل عملی با استفاده از روشهای آزمون و خطا به جستجوی راه حل می پرداختند. بعنوان مثال نوآوری جرج استیفنسن در توسعه راه آهن بدین گونه بوجود آمد: او هنگامیکه عملاً با مشکل حمل و نقل زغال سنگ از منابع سرشار موجود در فاصله دور از رودخانه مواجه شده بود، قطار را اختراع کرد که می توانست با استفاده از نیروی بخار روی خطوط آهنی حرکت کند»(وبستر، 1380: 103).

در حالیکه «آنچه امروزه اساساً  نو است تدوین دانش نظری و محوریت آن برای نوآوری هم در دانش جدید و هم در خدمات و کالاهای اقتصادی است. (بعبارت دیگر) جامعه فراصنعتی همانند جامعه دانش است زیرا منابع تولید نوآوریها به گونه ای فزآینده از پژوهش و توسعه الهام می گیرند»(همان). و نوآوری بر مبنای اصول شناخته شده نظری است. مثلاً نطفه دانش کامپیوتر از مقاله علمی آلن تورینگ درباره اصول ریاضیات دودویی در سال 1937 ایجاد شد، یا سیاستهای اقتصادی دولتها تحت تأثیر یکسری اصول نظری است مثل اقتصاد کینزی، اقتصاد اسلامی وغیره.

بطور کلی هر آنچه که درباره جامعه فراصنعتی درباره آن بحث شد را میتوان در این سه مورد خلاصه کرد که:

  • «  سرچشمه بهره وری و رشد در تولید دانش نهفته است که از طریق پردازش اطلاعات، همه حوزه های فعالیت اقتصادی را در بر می گیرد.
  •     فعالیت اقتصادی از تولید کالا به خدمات گرایش می یابد. از میان رفتن مشاغل کشاورزی با کاهش برگشت ناپذیر کارهای تولیدی و جایگزینی آنها با مشاغل خدماتی دنبال خواهد شد، که در نهایت بخش عمده مشاغل را تشکیل خواهد داد. هر چه اقتصاد پیشرفته تر باشد، مشاغل و تولیدات آن بیشتر بر خدمات متمرکز خواهد شد.
  •   اقتصاد نوین اهمیت مشاغلی را که فعالیتهای آنها دارای بار اطلاعاتی و دانشی زیادی است افزایش می دهد. مشاغل مدیریتی، حرفه ای و فنی سریعتر از دیگر پستهای شغلی رشد می کنند و مر کز ساختار اجتماعی نوین را تشکیل می دهند»(کاستلز،1380: 252).

  نتیجه اینکه بحث کار و مشاغل در حوزه جامعه اطلاعاتی ما را به سوی حوزه جامعه شناسی توسعه می کشاند که در آن اندیشمندان در پی یافتن منطقی برای توجیح عوامل پیشرفت جوامع شان هستند با این امید که بتوانند جامعه شان را بعنوان الگویی برای پیشرفت سایر جوامع مطرح کنند، اما با توجه به اینکه این که اکثر نسخه های کلاسیک ارائه شده در این حوزه بدون توجه به شرایط اجتماعی و فرهنگی و ساختارهای جوامع پذیرنده بوده، شاید در آغاز راه منجر به ایجاد تغییراتی بوده اما غایت آن، با آنچه در ابتدا پیش بینی می شده بسیار متفاوت بوده است. با وجود این طرح اینگونه مباحث می تواند ما را در تفسیر شرایط مشابه یاری کند.


منابع:

v     محسنی منوچهر(1380) جامعه شناسی جامعه اطلاعاتی، چاپ اول، تهران، انتشارات دیدار.

 v     وبستر فرانک (1383) نظریه های جامعه اطلاعاتی، ترجمه: اسماعیل قدیمی، چاپ سوم، تهران، نشر قصیده سرا.

 v     کاستلز مانوئل (1380) عصر اطلاعات ظهور جامعه شبکه ای، ترجمه: احد علیقلیان و افشین خاکباز، تهران، نشر طرح نو.





نوع مطلب : جامعه اطلاعاتی، 
برچسب ها : جامعه اطلاعاتی، جامعه فراصنعتی، تکنولوژیهای اطلاعاتی، فناوریهای نوین،
لینک های مرتبط : ***،
دوشنبه 7 مرداد 1398 02:28 ق.ظ

Many thanks, Plenty of facts!

cialis from canada online pharmacies in usa canadian prescription drugstore canadian online pharmacies rated canada medications buy canadian pharmaceuticals canada online pharmacies legitimate canadian prescriptions online top rated canadian pharmacies online online pharmacies legitimate
یکشنبه 2 تیر 1398 01:58 ب.ظ

Amazing quite a lot of fantastic data!
cialis generic cialis savings card tadalafil tablets cialis herbs click now cialis from canada cialis vs viagra cialis purchasing cialis tablets for sale buy cialis sample pack cialis generic
شنبه 1 تیر 1398 11:20 ب.ظ

Thanks a lot. Valuable stuff.
how do cialis pills work 200 cialis coupon effetti del cialis generic cialis 20mg tablets generic cialis 20mg uk cialis en 24 hora cialis italia gratis cialis 30 day trial coupon acheter du cialis a geneve cialis coupon
چهارشنبه 29 خرداد 1398 10:59 ق.ظ

You mentioned that really well.
buy cialis online nz buy cialis sample pack generic cialis in vietnam cialis online cialis online napol buying cialis overnight how do cialis pills work are there generic cialis cialis generic cialis official site
جمعه 24 خرداد 1398 10:01 ب.ظ

Thank you, Numerous posts.

cialis generico lilly venta de cialis canada cialis online generic cialis 20mg tablets dosagem ideal cialis cialis 5 mg cost of cialis cvs price cialis best cialis 30 day sample cialis manufacturer coupon
پنجشنبه 23 خرداد 1398 04:21 ب.ظ

Thanks for another informative web site. The place else could I am getting that kind of information written in such an ideal method? I have a project that I am simply now working on, and I have been on the glance out for such information.
پنجشنبه 23 خرداد 1398 04:00 ق.ظ

Regards! Ample material.

cialis sale online only best offers cialis use canadian cialis cialis flussig american pharmacy cialis cialis daily cialis prezzo al pubblico buy online cialis 5mg cialis patent expiration cialis with 2 days delivery
شنبه 18 خرداد 1398 11:49 ب.ظ

You revealed this terrifically.
legalidad de comprar cialis tadalafil 20mg how much does a cialis cost tesco price cialis cialis baratos compran uk generic cialis with dapoxetine cialis pills cialis flussig we choice free trial of cialis cialis efficacit
جمعه 17 خرداد 1398 05:59 ب.ظ

Thank you, Plenty of posts.

cialis en mexico precio cialis online napol usa cialis online the best site cialis tablets cialis price thailand cialis 5 mg cialis 30 day sample safe site to buy cialis online rezeptfrei cialis apotheke cialis australian price
چهارشنبه 21 فروردین 1398 01:05 ب.ظ

Thanks! Ample tips!

candida viagra canadian online pharmacies rated buy viagra online usa pharmacy onesource canadian medications pharmacy online canadian pharmacies drugstore online shopping most reliable canadian online pharmacies trusted pharmacy canada rx from canada
جمعه 16 آذر 1397 12:03 ق.ظ

Nicely put, Many thanks.
cialis great britain online cialis cialis purchasing tesco price cialis cialis qualitat how to buy cialis online usa cialis 20mg prix en pharmacie cialis diario compra cialis generique cialis generique 5 mg
سه شنبه 13 آذر 1397 12:29 ب.ظ

Wow tons of awesome material.
cialis daily new zealand only now cialis 20 mg cilas buying cialis overnight cialis pills rezeptfrei cialis apotheke generic low dose cialis generic cialis safe site to buy cialis online precios cialis peru
دوشنبه 12 آذر 1397 11:57 ق.ظ

Cheers! I appreciate this!
venta de cialis canada rx cialis para comprar cialis 20mg prix en pharmacie generic cialis soft gels cialis canadian drugs prix cialis once a da cialis pills boards we choice cialis uk pastillas cialis y alcoho buying brand cialis online
دوشنبه 12 آذر 1397 12:36 ق.ظ

Kudos! I like this!
buy cialis online click here cialis daily uk buying brand cialis online tadalafil 5mg tadalafil 10 mg what is cialis discount cialis prix cialis once a da cialis mit grapefruitsaft tadalafil 5mg
یکشنبه 11 آذر 1397 11:26 ق.ظ

You have made your point.
cheap cialis cialis dosage side effects of cialis cialis rezeptfrei sterreich preis cialis 20mg schweiz cialis side effects dangers cialis 30 day trial coupon acheter cialis kamagra estudios de cialis genricos generic cialis with dapoxetine
یکشنبه 11 آذر 1397 12:32 ق.ظ

Cheers! I enjoy this!
generic cialis pill online cialis authentique suisse effetti del cialis prezzo cialis a buon mercato link for you cialis price cialis lilly tadalafi cialis side effects dangers buy cialis sample pack cialis 100 mg 30 tablet generic cialis
جمعه 9 آذر 1397 12:58 ق.ظ

Very good postings. Thank you.
cialis alternative 5 mg cialis coupon printable cialis 5 effetti collaterali india cialis 100mg cost tadalafil generic best generic drugs cialis generic low dose cialis brand cialis generic cialis venta a domicilio click here take cialis
چهارشنبه 7 آذر 1397 12:52 ب.ظ

You explained it effectively.
calis are there generic cialis where cheapest cialis buy cialis sample pack cialis pills only best offers 100mg cialis cialis farmacias guadalajara price cialis best sialis generic cialis tadalafil
چهارشنبه 7 آذر 1397 12:51 ق.ظ

Very good content. With thanks!
canadian cialis cialis generico en mexico opinioni cialis generico cialis coupons cialis online where cheapest cialis cialis en mexico precio are there generic cialis tadalafil 10 mg cialis prices in england
پنجشنبه 19 مهر 1397 02:11 ق.ظ

Appreciate it! Ample tips!

generic levitra levitra 10 mg prezzo levitra prices buy levitra buy levitra 20 mg levitra prices cheap 20mg levitra levitra without a doctor prescription buy levitra online levitra generic
سه شنبه 10 مهر 1397 01:54 ق.ظ

Truly tons of useful info.
cialis cipla best buy cialis herbs cialis 20 mg sialis are there generic cialis cuanto cuesta cialis yaho cialis authentique suisse import cialis tadalafil tablets cialis 20 mg cut in half
شنبه 7 مهر 1397 08:18 ب.ظ

You mentioned this adequately!
cialis arginine interactio overnight cialis tadalafil achat cialis en itali dosagem ideal cialis cialis canadian drugs generic cialis soft gels cialis kaufen bankberweisung cialis with 2 days delivery cialis 20 mg cut in half cialis preise schweiz
شنبه 31 شهریور 1397 03:03 ب.ظ

You revealed it very well!
buy viagra 25mg canadian medications online canadian viagra buy vistagra online safe buy viagra usa canadian pharmacycanadian pharmacy aarp recommended canadian online pharmacies pharmacy times canadian viagra online pharmacy
سه شنبه 27 شهریور 1397 01:47 ب.ظ

Wow loads of useful facts.
cialis 20mg cialis 20 mg cost cialis alternative cialis reviews where cheapest cialis link for you cialis price enter site very cheap cialis prix de cialis we use it 50 mg cialis dose order generic cialis online
سه شنبه 13 شهریور 1397 02:47 ق.ظ

Thank you. I value it!
buy herbal viagra online viagra on prescription buying cheap viagra how to find viagra price of viagra sildenafil prices uk order viagra online usa where can i buy generic viagra buy viagra internet sildenafil prescription
دوشنبه 12 شهریور 1397 12:45 ق.ظ

Incredible loads of helpful advice.
i recommend cialis generico callus the best choice cialis woman what is cialis achat cialis en europe precios cialis peru generic cialis tadalafil cost of cialis per pill price cialis wal mart pharmacy cialis daily reviews
یکشنبه 11 شهریور 1397 11:55 ق.ظ

Thanks a lot. I like this.
cialis sans ordonnance generic cialis at the pharmacy cialis authentique suisse cialis generika buy cialis online legal cialis e hiv we recommend cialis info cialis generisches kanada cialis et insomni cialis online holland
سه شنبه 23 مرداد 1397 02:47 ق.ظ

You explained it wonderfully.
generic viagra pharmacy buy viagra tablets online online viagra without prescription viagra online usa best place to buy viagra where i can buy viagra buy discount viagra buy viagra online from canada viagra uk buy online viagra how to buy
یکشنبه 21 مرداد 1397 09:21 ب.ظ

Nicely put. With thanks!
only now cialis for sale in us cialis 5 effetti collaterali cialis 05 venta cialis en espaa dose size of cialis cialis generique 5 mg generic cialis at walmart cialis 10 doctissimo precios de cialis generico cialis cuantos mg hay
دوشنبه 8 مرداد 1397 03:23 ب.ظ
Very quickly this web page will be famous amid
all blogging and site-building users, due to it's pleasant articles
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر


نمایش نظرات 1 تا 30
آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :