تبلیغات
مطالعات ارتباطی - جهانی شدن و ارتباطات
 
مطالعات ارتباطی
سه شنبه 27 فروردین 1392 :: نویسنده : میثم خاکپور
با توجه به ویژگیهای رسانه های نوین كه دارای قابلیتهای گسترده ای از جمله به اشتراك گذاری اطلاعات، ارتباطات آنلاین و ....هستند ما را با جامعه ای مواجه می كنند كه تحت تأثیر این نحولات شكل گرفته است كه مهمترین ویژگی آن ارتباط شبكه ای است. جامعه ای كه این نوع ارتباط در آن برقرار است عبارتست از: : « جامعه ای که روابط خود را به شکل فزاینده ای در شبکه های رسانه ای سامان می دهد، شبکه هایی که بتدریج جایگزین ارتباط رو در رو می شود یا آنها را تکمیل می کنند» (مهدیزاده، 1389: 318). 
حال وقتی با دید کلان تری به موضوع بنگریم، جامعه ای که با بهره گیری از ارتباطات نوین باعث بوجود آمدن شکل جدیدتری از ارتباط شده، خود تحت تأثیر رویکرد کلان تری یعنی جهانی شدن است که ارتباطات یکی از موتورهای محرکه آن است. در این بخش تلاش می شود تا با ارائه تعریفی از جهانی شدن، سه فرآیند ارتباطی مهم که به پیشبرد و توسعه جهانی شدن کمک کرده بپردازیم.

1)       تعریف جهانی شدن:

با توجه به چند وجهی بودن این فرآیند، تعاریف متنوعی از آن عرضه شده بعنوان نمونه « فشردگی جهان، وابسته تر شدن بخشهای مختلف جهان، افزایش وابستگی و درهم تنیدگی جهانی، فرآیند غربی کردن و همگون سازی جهان، ادغام همه جنبه های اقتصادی در گستره ای جهانی، پهناور شدن گستره تأثیرگذاری و تأثیرپذیری کنشهای اجتماعی و ...»(گل محمدی،1381: 19). بیشتر این تعریفها بر دو مفهوم تأکید ویژه دارند، یکی افزایش بی سابقه ارتباطات در جنبه های مختلف اجتماعی- اقتصادی و از سوی دیگر رویکرد جهانی آن. گرچه یک تعریف جامع و کامل از جهانی شدن با توجه به جنبه ها و رویکردهای آن دشوار است، اما با در نظر گرفتن ویژگیهای مشترک تعاریف مختلف و رویکردهای ارتباطی می توان تعریف زیر را ارائه نمود:

« جهانی شدن عبارتست از فرآیند فشردگی فزآینده زمان و فضا (مکان) که بواسطه آن مردم جهان کم و بیش به صورتی نسبتاً آگاهانه در جامعه جهانی ادغام می شوند. به بیان دیگر جهانی شدن معطوف به فرآیندی است که در آن فرد و جامعه در گستره ای جهانی با یکدیگر پیوند می خورند» (همان: 20).

2)      فرآیندهای ارتباطی در جریان جهانی شدن

تعریف مذکور شامل سه جزء است:

-    فرآیند فشردگی زمان و فضا (مکان)

-     آگاهی جهانی‌ ( آگاهانه بودن)

-    ادغام در جامعه ای جهانی (از جاکندگی رویدادها)

2-1 فرآیند فشردگی زمان و فضا

«زمان و مکان به لحاظ تاریخی بشکل مستقیم با هم مرتبط بودند، کی تقریباً همیشه با کجا مرتبط بوده» (مهدیزاده،1389: 20). درج تاریخ و محل تولد در شناسنامه و کارتهای شناسایی نشان از پیوند دیرینه زمان و مکان است.

بطور کلی رویدادها بر مبنای سه مؤلفه با هم در ارتباط قرار می گیرند: توالی(Sequentiality)، همزمانی (Simultaneity)، و تقارن (Synchronicity). « توالی یعنی زنجیره ای از رویدادها در طول زمان، همزمانی بدین معناست که دو یا چند رویداد در یک لحظه اتفاق می افتند و تقارن به معنای پدیداری دو یا چند رویداد با هم است» (مونژ،1387: 764). برخی نظریه پردازان معتقدند « زمان از مکان جدا شده است و زمان و مکان شدیداً فشرده شده اند، به گونه ای که زمان کوتاهتر و مکان کوچکتر شده است. رابرتسون این وضعیت را فشردگی جهان نامید. هاروی آن را فشردگی زمان- مکان نامید و گیدنز این فرآین را جدایی زمان از مکان (Time- Space Distancitation) نام نهاد»(همان). بعبارت دیگر از زمان پیدایش وسایل حمل و نقل و پیشرفت آن تا پیدایش رسانه ها و ارتباطات از راه دور و تا به امروزاین روند جریان دارد.

«فاصله را براساس زمان لازم برای پیمودن فضا (مکانها) می سنجند. بنظر می رسد به همان اندازه ای که زمان بین دو نقطه جغرافیایی کوتاهتر می شود، فضا نیز کمتر می شود. هرگاه ارتباط بین نقاط به لحاظ فیزیکی دور از هم، آنی شود فضا کلاً از بین می رود.(این بدان معناست) که افرادیکه رویدادهای یکسان را از محلهای گوناگون تجربه می کنند، در واقع در یک محل هستند. بنابراین هنگامیکه چارچوب های زمانی مقارن شوند، زمان محلی از بین می رود و ارتباط آنی تمایز مکانی را از بین می برد»(همان: 765). نخستین تجربه «ماهواره های تلویزیونی بین المللی با پرتاب ماهواره "ارلی برد" در ماه می 1965 به قدرت 6 وات و با ظرفیت 240 کانال تلفنی یا انتقال یک برنامه تلویزیونی بین آمریکا و اروپا شروع شد»    

(معتمدنژاد، 1371: 301).

 

2-2 آگاهی جهانی (و بازتابی بودن)

« آگاهی جهانی به میدان و عمق آگاهی نسبت به جهان بعنوان یک مکان واحد دلالت دارد و (بازتابی بودن هم معرف این ایده است) که مارپیچ های دانش در درون و بیرون عالم اجتماعی، خود و عالم را به مثابه بخش اساسی آن فرآیند بازسازی می کنند» (همان:767). این آگاهی و اطلاع دارای دو ویژگی ارتباطی مهم است:

     - ارتباط (Connectivity)                 - اجتماعی بودن(Communality)

ارتباط از طریق ایجاد زیرساختهای فیزیکی و اجتماعی « افراد را به تماس با یکدیگراز طریق سیستمهای ارتباطی قادر می سازد، بنابراین شبکه ای از دیگران را فراهم می آورد که افراد با آنها پیوند دارند (و) اجتماعی بودن یعنی توانایی افراد و جمع ها در ذخیره و اشتراک اطلاعات ... جهانی شدن به همین شکل رادیو، تلویزیون، اینترنت، فیلم، تلفن و سایر وسایل ارتباطی، تصاویر، صداها، رویدادها، عقاید و دانش را از جاهای دور در سرتاسر جهان برای جاهای دور در سراسر جهان فراهم می کند، همه این اطلاعات تا حدودی ما را داناتر و با اشتراکات جهان آشناتر می کند»(همان: 768).

 

 3-2 ادغام در جامعه ای جهانی(از جاکندگی)

سومین جزء « از جاکندگی (است که عبارت از) خارج کردن تعاملات انسانی از بافتهای محلی و بازسازی آنها در زمان و فضاست. این فرآیند رهاسازی تعامل انسانی از بافتهای محلی اش مهم است زیرا برای مرتبط ساختن دوباره آنها به بافتهای دیگر در دوردست بنیان لازم را فراهم می سازد. این بازسازی به شکل بنیادین مجموعه هایی متفاوت از ارتباطات را بوجود می آورد و بدین طریق احتمال اشکال جدیدی از گروهها، سازمانها، جامعه و کل نظام جهانی را فراهم می کند» (همان:768).

این جزء از ارتباط در روند جهانی شدن منجر به ایجاد مواضع مشترک برای انسانهای سراسر دنیا می شود که ازآن بعنوان جهان وطن گرایی نام می برند.« جنبشهای کمکهای انسان دوستانه برخی شواهد درخور توجه جامعه جهان وطنی فزآینده را نشان می دهند. جنگها، قحطی، بیماریهای همه گیر و بلایای طبیعی از دهه 1960 به بعد موجب براه افتادن چنین کمکهایی شد، که از نظرگستره و فراوانی فعالیتهای فرامرزی هیچگاه قبلاً سابقه نداشته است»(آرت شولت، 1382: 223). جنبشهای نژادپرستی، ضدجنگ، ضدسرمایه داری و... نمونه های متبلور شده این جریان است.


منابع:

 

v      مهدیزاده ، سید محمد (1389) ، نظریه های رسانه، اندیشه های رایج و دیدگاه های انتقادی، تهران: انتشارات همشهری.

v      گل احمدی، احمد (1381)، جهانی شدن فرهنگ، هویت، تهران: انتشارات نی.

v      مونژ پتر (1387)، نظریه های ارتباطات، ترجمه گودرز میرانی(جلد چهارم)، تهران: انتشارات نشر پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم تحقیقات و فناوری.

v      آرت شولت، یان (1382)، نگاهی موشکافانه برپدیده چهانی شدن، ترجمه: مسعود کرباسیان، تهران: شرکت انتشارات علمی و فرهنگی.





نوع مطلب : ارتباطات و جهانی شدن، 
برچسب ها : ارتباطات اجتماعی، ارتباطات اجتماعی و جهانی شدن، نظریات ارتباط جمعی،
لینک های مرتبط : ***،
پنجشنبه 29 فروردین 1392 09:43 ق.ظ
با سلام
اطلاعات جالبی بود
ممنون از زحمات شما
با آرزوی موفقیت برای شما
میثم خاکپور
سپاسگزار از لطف جنابعالی
چهارشنبه 28 فروردین 1392 03:16 ب.ظ
باسلام
با تشكراز زحمات جنابعالی آرزوی موفقیت برای شما و خانواده محترمتان0
میثم خاکپور
از لطف جنابعالی سپاسگزارم
چهارشنبه 28 فروردین 1392 02:08 ق.ظ
سلام
به شخصه برای من جالب بود فقط یه سوال كلی تو ذهنم ایجاد شده كه پیشرفت در هر جامعه ای همسو شدن اون جامعه با جهان پیشرفته هست ولی تو بحث ارتباطات چطور همسو با جهانی شد كه اون جهان مثل زبان مشترك مثل انگلیسی یه فرهنگ مشترك داره و دنیای ما با فرهنگ كاملان متفاوت با اونها حركت كنیم البته این یه چیز كلی بود در مورد مطلبی كه خوندم در ذهنم ایجاد شد
موفق باشید
میثم خاکپور
همانطور كه در قسمت آگاهی جهانی آمده، ویژگی انباشت و به اشتراك گذاری اطلاعات، باعث دسترسی گسترده به منابع مختلف میشه اما جوامع متناسب با شرایط و سیاستگذاری های خاص خود دست به انتخاب از میان اجزاء آن می زنند.
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر


آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :